اتحادیه اروپاایالات متحده امریکاشفافیت حضور و غیابکانادا

رفع مشکل بی‌نظمی در مجلس- بخش دوم

بررسی‌ها نشان می‌دهد نظم در بررسی طرح‌ها ولوایح و مشارکت نمایندگان در امور قانون‌گذاری و نظارت وضعیت مناسبی ندارد. این موضوع در حالی‌ است که حضور نمایندگان در جلسات گوناگون صحن و کمیسیون های پارلمان‌ها بسیار پراهمیت است، چرا که حضور در این جلسات، و اظهار نظر کارشناسی و رای دهی نسبت به طرح ها و لوایحی که به سرنوشت مردم گره خورده است، اولین و مهم‌ترین وظیفه‌ی نمایندگان است.در این نوشتار قبل به بررسی وضعیت نظم در مجلس شورای اسلامی و ارائه‌ی آمار‌هایی در این زمینه و هم‌چنین پیشنهاد راهکارهایی برای دستیابی به نظم بهتر در مجلس پرداخته‌شد. در ادامه به بررسی تجربیات بین‌المللی موجود در این زمینه پرداخته خواهد شد.

تجربیات بین الملل

در ادامه نگاهی به تجربیات جهانی اعلان عمومی حضور و غیاب و تاخیر و میزان مشارکت نمایندگان می اندازیم:

۱ – اتحادیه اروپا

پارلمان اتحادیه اروپا، از نظر ارائه متن مذاکرات صحن و کمیسیون‌های پارلمان از رتبه بالایی برخوردار است. برای نمونه در صفحه «نشست‌ها» زیرمجموعه صفحه تلویزیون پارلمان اتحادیه اروپا می‌توان به فیلم جلسات در حال برگزاری صحن علنی یا کلیه کمیسیون‌ها و یا آرشیو جلسات برگزار شده دست یافت. ترجمه صوتی این فیلم‌ها به حدود ۲۰ زبان پخش شده (تعداد زبان‌ها تا حدی متغیر است)، در حین پخش فیلم، اطلاعات فرد سخنرانی کننده و نیز موضوع درحال صحبت وی به کاربران نمایش داده می‌شود.

برای نمونه از طریق لینک زیر آرشیو فیلم یکی از جلسات کمیسیون بودجه پارلمان اتحادیه اروپا را مشاهده نمایید:

هرچند فیلم مذاکرات صحن علنی پارلمان اروپا منتشر می‌شود، با این حال مشروح این مذاکرات تنها بصورت چکیده و با اختصار ارائه می‌شود. برای انتقال به صفحه گزارش مذاکرات پارلمان اروپا روی تصویر زیر و برای انتقال به صفحه گزارش مذاکرات کمیسیون‌ها از این لینک استفاده کنید.

۲ – کانادا

مشروح مذاکرات جلسات پارلمان ها یکی از اساسی ترین اطلاعاتی است که هر پارلمان باید در اختیار مردم خود بگذارد.  بر اساس بیانیه پارلمان باز،‌ ثبت و آرشیو اطلاعات پارلمانی و ارائه آنها به راحت ترین شکل به مردم یکی از مهمترین ارکان پارلمان باز است.

وبسایت The Linked Parliamentiary Data Project، یا LiPaD نتیجه یک پروژه از دانشگاه تورنتوی کاناداست. تعدادی از دانشجویان دکتری و فارغ التحصیلان دکتری رشته های علوم سیاسی، کامپیوتر و تاریخ در این دانشگاه با همکاری یکدیگر، تمامی اطلاعات و مشروح مذاکرات پارلمان کانادا را از سال ۱۹۰۱ تا به امروز به تفکیک هر سال و هر ماه و هر جلسه پارلمان در این وبسایت بارگذاری کرده‌اند.

این مجموعه دو هدف اصلی را دنبال می‌کند:

۱٫آرشیو و ثبت و ضبط مشروح تمامی جلسات پارلمان کانادا و بروز رسانی این سایت بلافاصله پس از برگزاری جلسه

۲٫ماشین خوان کردن تمامی این مشروح مذاکرات بطوری که بتوان موضوعات مختلف و حوزه های مختلفی را که نمایندگان پارلمان در رابطه با آن صحبت کرده اند را بطور بسیار پیشرفته قابل جستجو کرد.

این وبسایت برای راحت کردن دسترسی کاربران به مشروح مذاکرات سال‌های مختلف، یک خط زمانی (Timeline) ایجاد کرده‌است تا بدین وسیله بتوان سال مورد نظر را راحت‌تر انتخاب نمود. در این وبسایت می‌توان از سال ۱۹۱۰ مشروح مذاکرات جلسات پارلمان کانادا را مشاهده کرد.

از ویژگی‌های زیبای این پروژه لینک دادن داده‌های اطلاعات بیوگرافی و بسیاری از اطلاعات نمایندگان با صحبت‌ها و نطق‌های نمایندگان در پارلمان است و بدین صورت میت‌وان موضوع مورد نظر خود را از سال ۱۹۰۱ تا‌کنون در این وبسایت جستجو کنید و تمامی نتایج موضوع مورد نظر شما که هر نماینده درباره آن صحبتی کرد‌ه‌است و یا آن موضوع با شخص یکی از نمایندگان مرتبط باشد را پیدا کنید.

در تصویر زیر مشروح مذاکرات جلسه ۱۸ ژانویه سال ۱۹۱۰ و افرادی که در این مذاکرات حضور داشته‌اند و سخنرانی کرده‌اند را مشاهده می‌کنید.

این اطلاعات به فرمت‌های گوناگون و با دیتابیس‌های مختلفی قابل دریافت است. رایج ترین فرمت ارائه این اطلاعات CSV میباشد ولی تمامی داده‌های این سایت را می‌توان از GitHub و دیگر دیتابیس‌ها فراخوانی کرد.

از پروژه‌های بعدی این وبسایت افزودن مشروح مذاکرات کمیسیون‌های کنگره و پارلمان کانادا و هم‌چنین افزودن اطلاعات دموگرافیک و مشخصه‌های رای‌دهی هر حوزه به نماینده‌های منتخب پارلمان کانادا به این مجموعه است.

ایجاد چنین بستر‌هایی برای اطلاع رسانی مشروح مذاکرات نمایندگان مردم در پارلمان‌ها نه تنها موجب رصد و نظارت هر چه بهتر مردم بر نمایندگانشان و عملکرد آن‌ها خواهد شد،  بلکه زمینه بسیار مناسبی را برای ایجاد تحلیل‌ها و پژوهش‌های مختلفی در زمینه‌ها و حوزه‌های گوناگون ملی در عرصه پارلمانی ایجاد خواهد کرد.

۳ – ایالات متحده آمریکا ( استماع‌های کپیتول – کنگره )

در این وبسایت شما قادر خواهید بود تا به تمامی موضوعات مطرح شده در سنا و مجلس نمایندگان با تفکیک روز و موضوع گوش دهید. همچنین لینک تمامی کمیته های مجلس سنا و نمایندگان نیز در تمامی موضوعات موجود است و با انتخاب هر حوزه میتوانید از ریز تصمیمات گنگره درباره آن موضوع با خبر شوید.

 ۴-تونس

مجلس کشور تونس درصد حضور و غیبت (به تفکیک موجه و غیر موجه) را در هر ماه و برای همه نمایندگان اعلام می‌کند. همچنین همان‌گونه که از تصویر فوق مشخص است، درصد کلی حضور و غیاب مجلس به تفکیک هر ماه منتشر می‌شود. بررسی اطلاعات مندرج در سایت پارلمان تونس نشان می‌دهد که افشا حضور و غیاب بر کاهش تعداد غیبت‌های غیر موجه اثرات زیادی داشته‌است زیرا عمدتا، بیش از ۸۰ درصد از نمایندگان این پارلمان ۲۱۷ نفری تونس در این جلسات حضور دارند.

۵ لوکزامبورگ

مجلس کشور لوکزامبورگ اسامی حاضران و غایبان را به تفکیک هر جلسه و کاملا به‌روز ارائه می‌دهد. شفافیت حضور و غیاب نمایندگان مجلس توانسته است که ‌پارلمان این کشور کوچک را که تنها ۶۰ عضو دارد، بسیار منسجم و منظم نماید به طوری که بسیاری از جلسات این پارلمان، تنها یک غائب دارد.

 

 ۶- بلغارستان

پایگاه اینترنتی مجلس کشور بلغارستان اسامی افرادی را که غیبت غیر موجه داشته‌اند، منتشر می‌کند. پارلمان بلغارستان با افشای اسامی افرادی که غیبت غیر موجه داشته‌اند توانسته است تعداد غیبت‌های غیر موجه را تا حد بسیار زیادی کاهش دهد. با بررسی اطلاعات مندرج در این سایت متوجه می‌شویم که در اکثر جلسات پارلمان ۲۴۰ نفری این کشور، تعداد غیبت‌های غیر موجه کمتر از ۵ غیبت است.

 

۷ عراق

پایگاه اینترنتی پارلمان عراق اسامی غائبان هرجلسه را منتشر می‌کند. بررسی اطلاعات مندرج در این سایت نشان می‌دهد که سیاست افشای اسامی غائبان در این کشور بسیار موثر بوده‌است، به‌گونه‌ای که تعداد غائبان جلسات پارلمان ۳۲۸ نفری عراق معمولا کمتر از ۱۰ نفر است.

البته کشورهای دیگری مانند استرالیا، گرجستان، اکوادور، هند، ایتالیا،‌ زیمباوه و … هم الزامات افشای حضور و غیاب نمایندگان دارند و هرکدام متناسب با سطح خود در شفافیت، سطوح مختلفی از استانداردهای ارائه داده را در ارائه گزارش حضور و غیاب نمایندگان مجلس به مردم رعایت می‌کنند. در هر صورت، توجه به وضعیت این کشورها نشان می دهد که صرف ارائه گزارش حضور و غیاب نمایندگان به مردم، فارغ از اینکه داده‌ها در چه سطحی ارائه شده‌اند، باعث انتظام بخشی به مجلس و کاهش تعداد غائبان شده است

نتیجه‌گیری

به گفته‌ی امام‌خمینی (ره) بنیان‌گذار جمهوری‌اسلامی ایران «مجلس یک چیز سهلی نیست کارش. مجلس یک چیزی است که در رأس همه اموری که در کشور است واقع است. یعنی مجلس خوب همه چیز را خوب می‌‌کند و مجلس بد همه چیز را بد می‌‌کند.»

اهمیت مجلس به این دلیل است که قوانین مصوب این قوه به مثابه‌ی ریلی برای حرکت تمامی نهادهای حاکمیتی و غیرحاکمیتی در جامعه هستند و جهت حرکت کلی جامعه را مشخص می‌کنند، بنابراین این قوانین در سرنوشت مردم و کشور تاثیر به‌سزایی دارند و قوانین با کیفیت متناسب با شرایط و نیازهای جامعه باعث سعادت جامعه و در کنار آن قوانین ضعیف، بدون قابلیت اجرا، بدون پشتوانه کارشناسی و علمی و بدون در نظر گرفتن تبعات منفی آن طبیعتاً باعث عقب‌ماندگی جامعه و فساد و پسرفت می‌شود.

یکی از عواملی که منجر به تصویب قوانین غیر مطلوب در مجلس می‌شود، بی نظمی‌های موجود در مجلس مانند عدم حضور منظم نمایندگان در صحن و کمیسیون، عدم بررسی کارشناسی طرح ها و لوایح، عدم بررسی منظم طرح ها و لوایح در کمیسیون‌ها، کیفیت پایین جلسات کمیسیون‌ها و … است که در قسمت‌های قبل به طور مفصل تشریح شدند. راه‌حل‌های زیادی برای حل این معضلات شاید وجود داشته باشد اما سریع‌ترین، کم‌هزینه‌ترین و موثرترین راه حل ایجاد شفافیت در ابعاد مختلف عملکرد نمایندگان است.

وقتی حضور و غیاب نمایندگان در صحن و کمیسیون، کیفیت مشارکت آن‌ها در بحث ها و رای‌گیری‌ها و … در معرض قضاوت مردم علی الخصوص مردم حوزه انتخابیه نماینده قرار بگیرد، به طور طبیعی بسیاری از رفتارهای غلط در مجلس اصلاح خواهد شد. علاوه بر این، با ایجاد شفافیت اعتماد عمومی نسبت به این نهاد حاکمیتی افزایش می‌یابد و این سرمایه اجتماعی در راستای پیشبرد اهداف مجلس بسیار موثر خواهد بود. از مزایای دیگر شفافیت عملکرد نمایندگان تشکیل یک کارنامه قابل استناد از عملکرد هر نماینده است که باعث می‌شود مردم در فرایند انتخابات، انتخاب‌های بهتر و مبتنی بر واقعیتی داشته باشند و در نتیجه مجلس بهتری شکل گیرد.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا