نظارت

بازو‌‌های نظارتی مجلس شورای اسلامی

فلوچارت فرآیندهای نظارتی مجلس

مجلس شورای‌اسلامی یکی از سه رکن حاکمیت در جمهوری اسلامی، تجلی اصل مردم‌سالاری در حکومت و نماینده خواست و اراده مردم در تصمیم‌سازی است. مجلس علاوه بر شأن قانون‌گذاری دارای شئون، نظارتی و نمایندگی نیز هست. شأن نظارتی مجلس شورای اسلامی به توانایی مجلس در استفاده از ابزارهایی اطلاق می‌شود که می‌تواند به وسیله آن:

  1.     از عملکرد دستگاه‌ها و نهادها کسب اطلاع دقیق کند.
  2.     در صورت لزوم به مسئولین فشار بیاورد تا مسیر اجرای یک سیاست را تغییر دهند و یا سیاست به‌خصوصی را اتخاذ کنند.
  3.     در صورتی که دولت از محدوده قانون فراتر رفته و یا به خواست نمایندگان ملت در احقاق حقوق ملت ارج ننهاد، آن‌ها را عزل کنند.
  4.     در صورت وقوع تخلف و جرائم، مستندات و شواهدی گردآوری کرده و برای رسیدگی به قوه قضائیه تحویل دهند.

ابزارهای‌ اصلی نظارت مجلس شورای اسلامی شامل موارد زیر می‌شود:

  •       سؤال
  •       تذکر
  •       استیضاح
  •       تحقیق و تفحص
  •       کمیسیون اصل نود
  •       نمایندگان ناظر در مجامع و شوراها
  •     نظارت دیوان محاسبات بر بودجه سالانه کشور

مسئله نظارت مجلس بر سایر قوا و بالأخص قوه مجریه یکی از وظایف اصلی قوه مقننه است. چنان‌چه این نظارت سالم، دقیق و مؤثر صورت گیرد، تصمیم‌گیری‌های خودسرانه و سلیقه‌ای، فساد و قانون‌گریزی جای خود را به حاکمیت قانون، سلامت اداری و کارآمدی خواهد داد و در صورت نبود چنین نظارتی عملا شان قانون‌گذاری مجلس نیز زیر سوال خواهد رفت چراکه تصویب قانونی که به آن عمل نشود تاثیری بجز ترویج قانون‌گریزی و بی‌ارزش‌کردن قوانین در کشور نخواهد داشت.

متاسفانه درحال حاضر فرآیند‌های نظارتی در مجلس شورای اسلامی با آسیب‌های فراوانی مواجه هستند که این موضوع از کارآمدی نقش نظارتی مجلس می‌کاهد و مضرات فراوانی را به دنبال دارد.

در شکل زیر فرآیند‌های نظارتی در مجلس شورای اسلامی به تفکیک بازو‌های نظارتی مختلف مجلس جهت آشنایی بیشتر مخاطبان با این‌ فرآیند‌ها، آسیب‌شناسی این فرآیند‌ها و در نهایت ارائه راهکار‌هایی جهت بهبود آن‌ها قابل مشاهده‌ است و همچنین از طریق لینک قابل دریافت می‌باشد.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا