انتخاباتپارلمان باز

شاخص‌های باز بودن انتخابات پارلمان‌های جهان

نمایندگان پارلمان، مهمترین ارتباط‌دهندگان میان حاکمان و مردم به حساب می‌آیند. با وجود نمایندگان قوی در پارلمان‌ها، رابطه مردم و حکومت بسیار قوی خواهد شد و نظارت مردم بر حاکمان نیز بیشتر می‌شود. در برخی از کشورها، رابطه ای میان حاکم و مردم وجود ندارد. وقتی پارلمان‌ها ضعیف باشند احتمال بسیار زیادی وجود دارد که رابطه میان حاکمان و مردم، به جای اینکه به حکومت‌داری تبدیل شود، به دیکتاتوری تبدیل می‌شود. اما شاخص‌های یک انتخابات باز و کارآ برای بوجود آوردن یک پارلمان قوی چیست؟

جالب است که در این دنیای مدرن حتی دیکتاتور‌ها برای اینکه نشان بدهند که به رای مردم احترام می‌گذارند، انتخابات صوری برگزار می‌کنند و قانون‌گذاران را در ساختمان‌های زیبا جای می‌دهند ولی قدرت را در دست خود نگاه می‌دارند. در حکومت‌هایی با سیاست باز، حاکمان از مردم هراس دارند و حداکثر تلاش خود را می‌کنند تا مردم را راضی نگاه دارند ولی در حکومت‌های مستبد و دیکتاتوری، عوامل قدرت در انتخابات‌ها دست می‌برند تا مطمئن شوند که افرادی که خود خواسته‌اند انتخاب شده‌اند.

این پژوهش که توسط دانشگاه برکلی کالیفرنیای آمریکا انجام شده است، به بررسی میزان باز بودن انتخابات‌های پارلمان‌ها در سراسر جهان پرداخته است. کشورهایی که حداقل دارای ۲۵۰ هزار سکنه بوده‌اند در این پژوهش وارد شده‌اند و میزان باز بودن آنها تخمین زده شده است. این مطالعه همچنین مبانی اولیه باز بودن پارلمان‌ها را نیز بیان کرده‌ است.

در این پژوهش، ابتدا شاخص‌هایی برای بررسی میزان باز بودن انتخاباتهای پارلمان‌ها در نظر گرفته شده است و بر اساس آن‌ها به هر کدام از کشورها امتیاز تعلق گرفته که با نمایشی رنگی سعی شده که میزان باز بودن کشورها را در مقایسه با یکدیگر به تصویر بکشد. نهایتا میزان امتیاز هر کدام از کشورها را در مقایسه با این شاخص‌ها بیان کرده است.

سنجش باز بودن انتخابات‌ها در دنیا در این پژوهش بر اساس سه شاخص است:

  1. آزادی شرکت نامزدها در انتخابات
  2. عدالت در ثبت‌نام رای‌دهندگان، فرآیند رای‌گیری و شمارش آراء
  3. آزادی بیان در کمپین‌های انتخاباتی

هر آیتمی در این نقشه از صفر (کمترین میزان باز بودن) تا ۴ (بازترین) امتیاز گذاری شده است. با توجه به امتیاز هر شاخص، مجموع شاخص‌ها از ۰ تا ۱۲ خواهد بود که به شاخص “انتخابات الکترونیک پارلمان” معروف است:  e-Parliament Election Index

توضیح شاخص‌ها

آزادی شرکت نامزدها در انتخابات

  • صفر: هیچ قانون‌گذاری در آن کشور وجود ندارد و یا اگر وجود دارد بوسیله قدرت حاکمه آن کشور منصوب شده است.
  • یک: فقط عده ای محدود و مشخص شده از نامزدها حق ثبت‌نام دارند که بوسیله بالاترین مقام‌های اجرایی صلاحیت آن‌ها تایید می‌شود.
  • دو: محدودیت‌های بسیاری برای نامزدها وجود دارد، رد صلاحیت‌های مستبدانه، لوازم سخت‌گیرانه برای کاندیداتوری و تهدیدات مختلف ممکن است که نامزدها را از ثبت‌نام منصرف کند.
  • سه: به طور کلی همه می‌توانند برای کاندیداتوری ثبت‌نام کنند ولی محدودیت‌های رسمی مثل لوازم ثبت‌نام و یا محدودیت‌های غیررسمی مثل وجود تهدیدات مختلف نظیر مجازات‌ها ممکن است از کاندیداتوری برخی جلوگیری کند.
  • چهار: هر کس می‌تواند برای کاندیداتوری اقدام کند و هیچگونه محدودیتی در مقابل نامزد انتخابات وجود ندارد.

عدالت در ثبت‌نام رای‌دهندگان، فرآیندهای رای‌دهی و شمارش آراء

  • صفر: هیچ قانون گذاری وجود ندارد و یا اگر وجود دارد مردم عادی نمی‌توانند در رای‌گیری شرکت کنند.
  • یک: وجود کلاه‌برداری یا مشکلات فنی پیچیده در ثبت‌نام برای رای‌دادن، فرآیند رای‌گیری یا رای‌گیری مخفی به یک هنجار تبدیل شده است و نتایج انتخابات نمی‌تواند بیانگر مقصود رای دهنده باشد.
  • دو: اعمال کلاه‌بردارانه یا مشکلات فنی جدی در ثبت نام برای رای دادن و فرآیند های رای گیری وجود دارد. شمارش پنهانی آراء شایع است اگر خیلی فراگیر نیست و معمولا روی نتایج رای گیری شک و تردید وجود دارد.
  • سه: ثبت‌نام رای‌گیری و فرآیندهای رای‌گیری و شمارش آراء عادلانه و بصورت دقیق انجام می‌شود اما اعمال کلاه‌بردارانه یا سختی‌های فنی گاهی موجب می‌شود که در نتیجه انتخابات شک و تردید بوجود آید.
  • چهار: ثبت‌نام رای‌دهندگان و فرآیندهای رای‌گیری بسیار عادلانه است و آراء بصورت دقیق شمارش می‌شوند، مشکلات کلاه‌برداری و یا مشکلات فنی بسیار نادر است.

آزادی بیان در کمپین‌های انتخاباتی

  • صفر: قانون‌گذاری وجود ندارد و یا در صورت وجود کاندیداها از ایجاد کمپین و کار تبلیغاتی منع شده‌اند و رای‌دهندگان از ارائه دیدگاه‌های خود می‌ترسند.
  • یک: محدودیت‌های بسیاری بر مجامع سیاسی وجود دارد، بسیاری از مسائل را نمی‌توان بصورت آزادانه و باز بوسیله کاندیدا و یا رای‌دهنده بدون ترس مجازات در جامعه مطرح کرد، و بسیاری از شرکت‌کنندگان در انتخابات محدودیت‌های بسیاری را بر توانایی‌های خود برای عمومی‌کردن نظرات خود می‌بینند.
  • دو: محدودیتهای قابل توجهی بر مجامع سیاسی وجود دارد، برخی از مسائل را نمی‌توان بصورت آزادانه و باز بوسیله کاندیداها و یا رای‌دهندگان بدون ترس از مجازات مطرح کرد و بسیاری از شرکت‌کنندگان در انتخابات محدودیت‌هایی را برای عمومی کردن نظرات خود می‌بینند.
  • سه: آزادی قابل توجهی برای مجامع سیاسی در دوره انتخابات وجود دارد، اما کاندیداها و رای‌دهندگان ممکن است که گاهی دلایلی برای خود داشته باشند که نتوانند برخی مسائل را بدون ترس مجازات مطرح کنند و یا برخی از شرکت‌کنندگان محدودیت‌هایی را ممکن است برای عمومی کردن نظرات خود ببینند.
  • چهار: هیچ گونه محدودیتی بر مجامع سیاسی در هنگام انتخابات وجود ندارد.

اما بر اساس امتیاز هر کدام از کشورها می‌توان آن‌ها را به چهار گروه تقسیم کرد:

  • ۰-۵ = بسته و یا بدون فرآیند انتخاباتی
  • ۶-۸ = فرآیند انتخاباتی محدود
  • ۱۰-۹ = فرآیند تقریبا باز انتخاباتی
  • ۱۲-۱۱ = فرآیند انتخاباتی باز

نکته جالب توجه این است که امتیاز ایران با توجه به این شاخص‌ها ۶ است یعنی ما دارای فرآیند انتخاباتی محدودی برای انتخابات مجلس خود هستیم!

نحوه امتیازدهی به هر کشور در این پژوهش بنظر خیلی دقیق نبوده و بنظر عوامل سیاسی نیز در این امتیازدهی دخیل بوده‌اند.

این سند از لینک زیر قابل دسترسی است:

E-Parliament Election Index

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا